Başarılı Anne-Baba Çocuk İlişkisi Nasıl Olmalı?

Başarılı Anne-Baba Çocuk İlişkisi Nasıl Olmalı?

Anne babaların ilk ve en temel görevi çocuklarının içinde bulundukları gelişim dönemini iyi bilmeleridir. Yani çocuklarını tanıyarak işe başlamalıdır. Anne ve babalar, çocuklarının kendi çocukluk dönemlerinde olmadığı gibi, kardeşlerinden ve arkadaşlarından farklı, bağımsız, kendine özgü zekâ ve kişilik özellikleri olan bir birey olduğu gerçeğini unutmamalıdır.

Anne ve babanın çocuklarında görmek istedikleri davranışı, ya da neyin doğru neyin yanlış olduğunu öğretebilmeleri için, gerek kendi aralarında gerekse çocuklarına yönelttikleri davranışlarında dengeli, tutarlı ve kararlı olmaları gerekir. Anne-baba çocuklarının yapmasını istemediği bir işi kendi yapmamalıdır. Mesela bir baba sigara içiyor ve çocuğundan da sigara içmemesini istiyorsa orada tutarsızlık vardır ve burada babanın söylediği sözlerde tesirli olmaz. 

Ailede güven ortamı oluşturulmalıdır. Anne-babanın güvenli bir çocuğa sahip olabilmeleri için, önce kendilerine, sonra birbirlerine, ardından da çocuklarına güvenmeleri gerekir. Anne-baba birbirine güvenmiyorsa yani o ailede güven bunalımı varsa o ailede çocukta anne ve babaya güvenmez.

Anne-baba çocuğundan yaşı ve yeteneklerine uygun isteklerde bulunmalıdır. Çocuğu hayal kırıklığına uğratacak ve dolayısıyla yaşının üstünde beklentiler içine girmemelidirler. Hikâye veya roman okuması gereken ortaokul öğrencisine üniversite mezununun okuması gereken kitapları okutmak o öğrencideki okuma şevkini öldürecektir. Mesela bir çocuğun ilgi alanları, kapasitesi aşağı-yukarı bellidir. Üniversiteyi kazanma ihtimali zayıf olan bir çocuğa doktor ol evladım demek mantıksızlıktır.

Anne babalar, çocuklarının yeteneklerini çok iyi öğrenmelidir. Çocuğun ilgi ve yeteneği onun yönlendirilmesinde esas alınmalıdır. Anne babalar kendi isteklerini imkanlar dahilinde değerlendirmelidir. Mesela mühendis olmak isteyen bir çocuğa tıp oku evladım tavsiyesinde bulunulabilinir veya öğretmenlerinin rehberliği, çocuğun derslere ilgisi gibi sebeplerden de yönlendirmelerde istifade edilebilir.

Çocuğun bağımsız bir birey olduğu gerçeği anne baba tarafından unutulmamalıdır. Çocuğa sevgi ile yaklaşılmalı; olumlu ilişkiler bu yönde geliştirilmelidir. Bilinmelidir ki, sevgi temeline dayanan eğitim, sağlam ve başarılı eğitimdir.

Çocuklar için somut olan istekler ve beklentiler her zaman daha rahatlatıcıdır. Anne-baba, soyut düzeyde uyarı yerine, somut düzeyde fiili temel almalıdır. Anne-baba öyle bir ortam hazırlamalıdır ki, çocuk sanki her zaman anne ve babası yanındaymış gibi kendini güvenli ve hiç yanında değilmiş gibi özgür hissetsin. Böyle bir aile ortamı çocuğun kendine özgü anlayış ve düşüncesini ifade etme olanağı sağlar. Buna karşın sağlıksız bir aile, çocuğun nasıl algılaması, düşünmesi ve davranması gerektiğiyle ilgilenir. Çünkü bu ana-baba için, çocukları belirli bir kalıba sokmak, onu bağımsız olarak gelişmesinden daha önemlidir.

Çocuğun kişiliğine saygı duymak temeldir. Anne-baba, çocuğunun kişiliğine saygı duyan, benlik saygısı üstün kişiler olmalıdır ki, çocuklarının benlik saygısı da üstün olabilsin.

Çocukların kendi kendine yetebilen bireyler olması için anne babalara görevler düşmektedir. Anne-babalar kendi kendini yönetebilen bireyler yetiştirmek için gerekli psiko-sosyal ortamı hazırlamalıdırlar. Bunun için de aşırı koruyucu yaklaşımdan kaçınarak çocuğun kendi kendini yöneten bir birey olmasına fırsat verilmelidirler. Çocuğa yeterli düzeyde desteğin sağlandığı bu ortamda anne-babanın sağladığı disiplin ve eğitimin nitelikleri olumludur. Çocuğun istemi hiçbir zaman engellenmez. Aşırı davranışları anlayışla karşılanır ve yumuşak bir biçimde düzeltilir. Böyle bir esnek ortamda çocuk cesaretli ve topluma uyumlu bir insan olarak yetişir. Yaşamını yapıcı çabalar üstüne kurmayı öğrenir. Başarılı anne-babalar, çocuğun ihtiyaçlarını sezen, onlara uygun yanıtlar veren, aşırı hoşgörülü veya katı olmayıp, çocuğa karşı esnek bir yaklaşım içinde olan, davranışlarında belirli bir kararlılık ve devamlılık sağlayan, karşı çıkmadan önce her zaman çocuğunun isteklerini dinleyen anne-babalardır.

Başarılı anne-babalar, çocuğunun kendi kendisini denetlemesini ya da ahlak gelişimine ortam hazırlayan, çocuktaki sorumluluk duygusunu geliştiren, olayların sonuçlarıyla onları baş başa bırakan, onlara hak ve özgürlüklerinin sınırını öğreten, çocuklarına korku silahını çevirmeksizin, kendi kendilerini disipline eden ve düşüncelerini özgürce anlatabilen birer birey olarak yetişmelerine imkân hazırlayan kimselerdir.

Kısacası, anne-baba, çocuğa sevgi veren, girişim yeteneğini ve özgüvenini kazanabilmesi için onu destekleyen kişiler olmalıdırlar.

Eşref Bolukçu

0 YORUMLAR

    Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...
YORUM YAZ